Kupiłeś bilet LOT-em, ale leciałeś samolotem United Airlines? Sprawdź do kogo złożyć roszczenie i dlaczego nazwa na bilecie nie zawsze znaczy odpowiedzialność.
Szybka odpowiedź
Za odszkodowanie EC 261/2004 odpowiada przewoźnik operujący — ten, który faktycznie wykonuje lot i obsługuje samolot. Nie ma znaczenia, pod czyim kodem (numerem lotu) kupiłeś bilet. Jeśli leciałeś samolotem United Airlines na trasie sprzedanej przez LOT — roszczenie kierujesz do United Airlines (o ile lot wylatywał z UE).
Codeshare to umowa między liniami lotniczymi, w której jedna linia (marketingowa) sprzedaje miejsca na locie faktycznie operowanym przez inną linię (operującą). Z perspektywy pasażera wygląda to tak: kupujesz bilet LOT-u z numerem lotu LO 5345, ale na lotnisku okazuje się, że samolot należy do Swiss, a na karcie pokładowej widnieje “operated by Swiss”.
Codeshare jest powszechną praktyką w sojuszach lotniczych (Star Alliance, oneworld, SkyTeam) i pozwala liniom oferować siatki połączeń znacznie wykraczające poza własne floty. W podróżach służbowych zdarza się to regularnie — szczególnie na trasach dalekodystansowych.
Przykład codeshare w praktyce:
Kupujesz bilet u
LOT Polish Airlines
numer lotu: LO 5345
Faktycznie leci
Swiss International
operated by: LX 1234
Roszczenie EC 261 do
Swiss International
jako operator lotu
Rozporządzenie EC 261/2004 w art. 2(b) definiuje „przewoźnika lotniczego wykonującego przewóz" jako przewoźnika, który wykonuje lub zamierza wykonać lot w ramach umowy zawartej z pasażerem, albo w imieniu innej osoby prawnej lub fizycznej posiadającej umowę z tym pasażerem.
Art. 3 ust. 5 EC 261/2004
„Rozporządzenie niniejsze stosuje się do przewoźnika lotniczego wykonującego przewóz, który nie posiada umowy z pasażerem, ale wykonuje zobowiązania wynikające z tej umowy. W takim przypadku przewoźnik lotniczy, który zawarł umowę z pasażerem, informuje go o tożsamości przewoźnika wykonującego przewóz."
Innymi słowy: obowiązki wobec pasażera (odszkodowanie, opieka, zwrot kosztów) spoczywają na operatorze lotu. Przewoźnik marketingowy ma obowiązek poinformować Cię, kto faktycznie wykonuje lot — ale sam nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie czy odwołanie.
Zakres rozporządzenia zależy od miejsca wylotu i narodowości operatora — nie przewoźnika marketingowego:
| Lot wylatuje z | Operator | EC 261 obowiązuje? |
|---|---|---|
| Lotnisko UE (np. WAW, FRA) | Dowolny | TAK |
| Lotnisko spoza UE (np. JFK, DXB) | Linia UE (np. LOT, Lufthansa) | TAK |
| Lotnisko spoza UE (np. JFK, DXB) | Linia spoza UE (np. United, Emirates) | NIE |
| Lotnisko spoza UE | Linia UE (bilet u linii spoza UE) | TAK* |
* Decyduje faktyczny operator, nie kod marketingowy na bilecie.
Pułapka codeshare spoza UE: Kupiłeś bilet u LOT-u na trasę NYC→WAW, ale lot faktycznie operuje United Airlines. W tym przypadku EC 261 nie obowiązuje — bo lot wylatuje spoza UE, a operator (United) to linia nie-unijna. Mają zastosowanie przepisy amerykańskie (DOT regulations).
Karta pokładowa (boarding pass)
Szukaj adnotacji "operated by" lub "wykonywany przez" — zwykle pod numerem lotu. Na e-karcie pokładowej w aplikacji linii ta informacja jest często dostępna w szczegółach lotu.
Potwierdzenie rezerwacji (e-bilet)
W sekcji szczegółów każdego lotu powinien być zapis operatora. Wydrukuj lub zapisz potwierdzenie — jest dowodem w roszczeniu.
FlightRadar24 lub FlightAware
Wpisz numer lotu i datę — aplikacja pokazuje który samolot (i której linii) faktycznie obsługiwał ten lot. Przydatne gdy straciłeś dokumenty.
Strona linii marketingowej
W zakładce zarządzania rezerwacją lub FAQ powinna być informacja o operatorze. Możesz też zadzwonić na infolinię — są zobowiązani poinformować Cię o operatorze (art. 3 ust. 5 EC 261).
Scenariusz A: lot z WAW, bilet LOT, operator Lufthansa
Lot WAW→FRA opóźniony 3,5h. Kupiłeś bilet LOT (LO 3456), ale leciałeś Lufthansą (LH 1234).
Działanie: Składasz roszczenie do Lufthansa — lot wylatywał z UE, operator to linia UE. Kwota: 250 EUR (trasa <1500 km).
Scenariusz B: lot z WAW, bilet LOT, operator United Airlines
Lot WAW→NYC opóźniony 4h. Bilet LOT (LO 7), faktycznie operuje United (UA 23).
Działanie: Składasz roszczenie do United Airlines — lot wylatywał z UE (WAW), więc EC 261 obowiązuje niezależnie od narodowości operatora. Kwota: 600 EUR.
Scenariusz C: lot z NYC, bilet LOT, operator United Airlines
Lot NYC→WAW opóźniony 4h. Bilet LOT (LO 7), faktycznie operuje United (UA 23).
Działanie: EC 261 NIE obowiązuje — lot wylatywał spoza UE, operator spoza UE. Stosujesz przepisy DOT (USA). Możesz ubiegać się o zwrot kosztów wg polityki United.
Scenariusz D: lot z NYC, bilet United, operator LOT
Lot NYC→WAW opóźniony 4h. Bilet United, ale faktycznie operuje LOT (LO 3).
Działanie: EC 261 OBOWIĄZUJE — mimo lotu spoza UE, operator (LOT) to linia UE. Składasz roszczenie do LOT. Kwota: 600 EUR.
Lot codeshare opóźniony lub odwołany?
Nie marnuj czasu na ustalanie kto odpowiada — ClaimWinger identyfikuje operatora i kieruje roszczenie do właściwej linii automatycznie.
Ustal kto operował lot
Sprawdź boarding pass lub potwierdzenie rezerwacji pod kątem adnotacji "operated by". Zapisz pełną nazwę linii operującej i jej numer lotu (różny od kodu marketingowego).
Potwierdź zakres EC 261
Jeśli lot wylatywał z UE — EC 261 obowiązuje zawsze. Jeśli spoza UE — EC 261 obowiązuje tylko gdy operator to linia UE. W pozostałych przypadkach stosują się lokalne przepisy.
Wyślij roszczenie do operatora
Pismo kierujesz bezpośrednio do przewoźnika operującego. Zawrzyj: numer lotu marketingowego I operacyjnego, datę, PNR, opis opóźnienia/odwołania, żądaną kwotę. Daj 30 dni na odpowiedź.
Eskaluj przy odmowie lub milczeniu
ULC (Urząd Lotnictwa Cywilnego) lub e-Sąd w Polsce. Alternatywa: specjalistyczna firma roszczeniowa — przejmuje sprawę bez kosztów z góry, wynagrodzenie tylko przy sukcesie.
ClaimWinger analizuje strukturę lotu codeshare i kieruje roszczenie do właściwego operatora. Bezpłatna weryfikacja, wynagrodzenie tylko przy sukcesie.
Kto odpowiada za odszkodowanie EC 261 na locie codeshare?
Odpowiada przewoźnik operujący (operating carrier) — ten, który faktycznie wykonuje lot i obsługuje samolot. Nie ma znaczenia, pod czyim kodem kupiłeś bilet.
Jak sprawdzić kto jest przewoźnikiem operującym lot codeshare?
Na karcie pokładowej lub potwierdzeniu rezerwacji znajdziesz dwie informacje: numer lotu (np. LO 234) to kod marketingowy, a 'operated by' lub 'wykonywany przez' wskazuje faktycznego operatora. Możesz też sprawdzić na FlightRadar24 wpisując numer lotu.
Czy mogę złożyć roszczenie do linii, u której kupiłem bilet codeshare?
Formalnie roszczenie EC 261 kierujesz do operatora lotu. Jednak art. 3 ust. 5 EC 261/2004 zobowiązuje przewoźnika marketingowego do poinformowania pasażera o danych operatora. Część linii przekieruje Twoje roszczenie samodzielnie.
Czy loty codeshare są objęte EC 261/2004?
Tak. Rozporządzenie stosuje się niezależnie od struktury umowy codeshare. Kluczowe jest czy lot był wykonywany z lotniska UE lub przez przewoźnika UE do UE (dla lotów spoza UE).
Co jeśli przewoźnik operujący nie jest z UE a przewoźnik marketingowy jest z UE?
EC 261/2004 stosuje się gdy lot wylatuje z lotniska UE (niezależnie od narodowości operatora) LUB gdy lot leci do UE i jest operowany przez przewoźnika UE. Jeśli lot wylatuje spoza UE a operator jest spoza UE — rozporządzenie nie obowiązuje, nawet jeśli bilet kupiłeś u linii unijnej.
Jak wygląda sytuacja gdy spóźnię się na przesiadkę na locie codeshare?
Jeśli oba odcinki były w jednej rezerwacji (jeden PNR), zasady są identyczne jak dla każdego lotu połączonego — liczy się opóźnienie w końcowym celu podróży. Roszczenie kierujesz do operatora lotu, który spowodował opóźnienie.